Kırkayak

Kırkayak (julidae) familyasından bir böcektir. Kırkayağın vücudu yumuşak ve halkalı biçimlidir. Kırkayağın her halkasından 4 tane ayak çıkar. Kırayak böceği bitkisel beslenerek yaşar. Kırkayak böceğinin 7000 den fazla türü bulunur. Kırkayağın vücudu çok sayıda gelişmiş ayaktan ibarettir. Kırkayak (Diplopoda )takımındandır, anlamı ise çift bacaklı demektir. Kırkayağın başında 1çift anten, bir çift göz bulunur. Bazı kırkayaklarda göz bulunmaz. KırkayağınKırkayağın biyolojik yapısı çıyan böceği ile benzerlik gösterir. Fakat çiyan etçil, kırkayak otçul beslenir. Kırkayağın türüne göre bacak sayısı değişir. Kırkayağın pek çok türünde 115 çift bacak vardır. Çiyanda bulunan ayak sayısı 15 çiftten, 173 çifte kadar değişebilir. Kırkayak özel solunum sistemi ile solunum yapar. Kırkayak sıcak ve ılıman iklim seven, karasal yaşayan bir böcektir. Kırkayak gündüz nemli yerlerde, kabuk ve taş altı, ağaç kovuğu vb yerlerde zaman geçirir akşamları ise belenmeye çıkar. Kırk ayak çürümüş bitkisel besin yer. Kırk ayak tarlalarda sürü halinde gezer ve bitkilerin kök ve filizlerini yer ürüne zarar verirler. Kırkayak çiçeklere de zarar veren bir böcektir. Kırkayak insan ve hayvan dışkısı da yer, bu sebeple hastalık ve mikrop taşıyıcısıdır. Kırkayağın boyu 2-20cm arasında değişebilir. Kırkayağın bir türü olan benekli kırkayak 10-18cm boylarında olur. Tropik olan ülkelerde kırkayağın boyu daha da uzun olur. Kırk ayak yumurta yöntemi ile çoğalır. Kırkayak yumurtası, topraktan yapılmış yuvada dişi kırkayak tarafından korunarak saklanır. Yavru kırkayak 12-15 gün sonunda yumurtadan çıkar. Kırkayak ölene dek birkaç defa deri değiştirir. Kırkayağın her deri değişiminde halka sayısında artma olur. Yumurtadan çıkan kırkayak larvaları 1 yıl içerisinde ergin hale gelir. Kırkayağın derisi pis kokulu, kitinli ve antibiyotik etkilidir. İri kırkayağın salgısı insanın elini tahriş edebilir. Kırkayak korktuğu zaman hemen kıvrılır ve ölü taklidi yapar. Kırkayak rutubet olmayan ortamda fazla dayanıklı değildir, çabuk ölür. Kırkayak besin azaldığında toplu şekilde göç eder. Kırkayak ile mücadele zor bir işlemdir. Ferdi yapacağınız mücadele etkili bir sonuç vermez.